Radyofrekans Tedavisi

Son güncelleme: 08.10.2026

Radyofrekans tedavisi nedir?

Radyofrekans, uygun seçilmiş hastalarda ağrı tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir. Radyofrekans termokoagülasyon tedavisinde, yüksek frekanslı radyo dalgaları aracılığıyla ısı oluşturulur ve bu şekilde ağrıyı ileten sinirlerin iletimi azaltılır. Radyofrekans tedavisi ağrıyı ileten sinirleri hedef alır. Hareket sinirlerinin etkilenmemesi için ısıtmadan önce uyarı testi yapılır; ancak hedeflenen bazı sinir dalları çevredeki küçük kasları da beslediğinden kas etkilenmesi ve nadiren sinir hasarı oluşabilir. Amaç ağrı iletimini azaltmaktır; her hastada ağrının tamamen geçmesi beklenmez.

Radyofrekans termokoagülasyon (RFT), ağrı tedavisinde kullanılan ve uygulama alanı giderek yaygınlaşan yöntemlerden biridir. Yüksek frekansta radyofrekans enerjisi verilerek dokuda tek noktada kontrollü hasar oluşturulması ve bu şekilde sinirlerin ağrı iletiminin kesilmesi işlemidir.

Konvansiyonel, darbeli (pulsed) ve soğutmalı radyofrekans arasındaki fark nedir?

Radyofrekans tedavisi hangi ağrılarda uygulanır?

Radyofrekans tedavisi, ağrının kaynağı belirli bir sinir veya eklem olarak gösterilebilen seçilmiş hastalarda kullanılır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Bel ve boyun eklemlerinin kireçlenmesine bağlı ağrı (faset denervasyonu),
• Sakroiliak, diz ve kalça eklemi ağrıları,
• İlaç tedavisi yetersiz kalan seçilmiş trigeminal nevralji hastalarında Gasser ganglionuna RF termokoagülasyon,
• Zona sonrası ağrı ve oksipital nevraljide darbeli RF (bu alanlarda kanıt sınırlıdır).

Aşağıdaki tabloda kanıt düzeyleri, Amerikan Ağrı ve Nörobilim Derneği’nin (ASPN) 2021 kılavuzundaki derecelendirmedir: I en az bir iyi tasarlanmış randomize çalışmaya, II randomize olmayan çalışmalara dayanır; A güçlü, B orta, C seçilmiş hastalarda önerilir anlamına gelir.

Bel fıtığına bağlı bacak ağrısında (radikülopati) sinir köküne termal RF önerilmemektedir; bu durumda başka yöntemler değerlendirilir.

Radyofrekans tedavisi nasıl yapılır?

Faset eklem RF’si öncesinde tanısal blok

Faset eklem kaynaklı bel ve boyun ağrısında RF öncesinde, ağrıdan sorumlu olduğu düşünülen medial dal sinirleri az miktarda lokal anestezikle geçici olarak uyuşturulur (tanı amaçlı sinir bloğu). Ağrı belirgin şekilde azalırsa RF değerlendirilir. NICE kılavuzu, bel ağrısında RF’nin yalnızca tanısal medial dal bloğuna olumlu yanıt veren hastalarda yapılmasını önerir. Tanısal bloğun tek ya da iki kez yapılması ve sedasyon gerekip gerekmediği hastaya göre belirlenir. Diğer RF uygulamalarında tanısal bloğun yeri, tedavi edilen bölgeye ve hastalığa göre değişir.

İşlem adımları

Radyofrekans tedavisi ameliyathane ortamında, lokal anestezi altında gerçekleştirilir. Skopi ya da ultrason ile görüntüleme yardımıyla ağrıyı oluşturan sinirin bulunduğu bölge tespit edilerek özel bir iğne ile girilir. Isıtmadan önce düşük şiddette duyusal ve motor uyarı verilerek iğnenin doğru sinirin yanında olduğu ve hareket sinirlerine yakın olmadığı kontrol edilir. Radyofrekans cihazından yüksek titreşimli akım iğne aracılığıyla ağrıyı taşıyan spesifik sinire gönderilir.

Konvansiyonel RF’de sinir ısıyla kontrollü olarak hasara uğratılır. Isıyla etkilenen sinir lifleri zamanla yenilenebilir; bu nedenle etki kalıcı değildir ve ağrı geri dönebilir. Lokal anestezi uygulanır; işlem sırasında basınç, yanma veya rahatsızlık hissedilebilir. İşlem süresi, yönteme ve uygulanan bölge sayısına göre değişir. Yatış genellikle gerekmez; çoğu hasta birkaç saatlik gözlemin ardından aynı gün evine döner. Araç kullanma ve günlük aktivitelere dönüş, sedasyon uygulanıp uygulanmadığına ve klinik değerlendirmeye göre belirlenir. Uygulayan hekimin bu alandaki deneyimi önemlidir.

Radyofrekans tedavisine hazırlık

Radyofrekans tedavisi öncesinde hastanın doktora genel sağlık durumu, rahatsızlıkları, varsa sürekli kullandığı ilaçlar (bitkisel ilaçlar da dahil) hakkında detaylı bilgi vermesi önemlidir. Bazı ilaçlar kanamaya neden olabilir. Bunun haricinde uygulama öncesi doktor tarafından hastaya detaylı bilgi verilir. Radyofrekans tedavisi öncesinde;

• Kan sulandırıcı ilaçlar için herkese uygulanan tek tip bir talimat yoktur; kesilmesi veya sürdürülmesi, işlemin türü ve pıhtılaşma riski değerlendirilerek kararlaştırılır. Bu ilaçları kendiniz kesmeyin; işlemi yapacak hekim ve ilacı yazan hekim birlikte plan yapar,
• Kalp pili, şok cihazı (ICD) veya ağrı pili gibi bir cihazınız varsa mutlaka önceden bildirilmelidir,
• Radyolojik tetkiklerle ilgili sonuçlar hazır bulundurulmalıdır,
• Rahat kıyafetler giyilmelidir,
• Takı ve diğer aksesuarlar takılmamalıdır,
• Açlık gerekliliği ve süresi, sedasyon planına ve sağlık durumunuza göre işlem ekibince bildirilir.

Radyofrekans sonrası iyileşme nasıl olur?

Çoğu hasta aynı gün evine döner. Uluslararası kılavuz, işlemden sonra birkaç gün ile birkaç hafta sürebilen ağrı, yanma-karıncalanma (dizestezi) ve uyuşukluğun sık görülen ve genellikle geçici etkiler olduğunu, hastaların bu konuda önceden bilgilendirilmesi gerektiğini belirtir. Araç kullanma, banyo, işe ve egzersize dönüş, yapılan işleme ve sedasyon uygulanıp uygulanmadığına göre işlem ekibince bildirilir.

Radyofrekans ne zaman etkisini gösterir, etkisi ne kadar sürer?

İşlem sonrası geçici ağrı ve yanma asıl etkiyi birkaç gün ile birkaç hafta arasında maskeleyebilir; bu nedenle sonuç hemen değil, bu dönemden sonra değerlendirilir. Bilimsel çalışmalarda başarı çoğunlukla 3. ayda ölçülür.

Etki süresi; uygulanan RF türüne, tedavi edilen bölgeye, ağrının tipine ve kişisel özelliklere göre değişir. Faset eklem RF’si için kılavuzda alıntılanan sistematik derlemede ortalama etki süresi yaklaşık 10 aydır; bazı hastalarda daha kısa, bazılarında daha uzun sürebilir. Diğer RF uygulamalarında beklenen süre farklıdır ve muayenede ayrıca konuşulur. Sinir zamanla yenilendiği için ağrı geri dönebilir; uygun hastalarda işlem tekrarlanabilir.

Radyofrekans tedavisinin yan etkileri ve riskleri nelerdir?

• Sık ve geçici: İşlem bölgesinde ağrı, yanma, karıncalanma ve uyuşukluk (birkaç gün ile birkaç hafta).
• Sinir iltihabı (nevrit): Bazı hastalarda işlem sonrası ağrı bir süre artabilir.
• Kas etkilenmesi: Bel faset RF’sinde hedeflenen sinir dalı omurga çevresindeki küçük kasları da besler; bu kaslarda zayıflama görülebilir, klinik önemi net değildir.
• Trigeminal nevraljide Gasser ganglionuna RF: Yüzde uyuşma sık görülür; kornea (göz yüzeyi) duyusunda azalma ve nadiren ağrılı duyu kaybı (anestezi dolorosa) gelişebilir.
• Nadir ama ciddi: Damar içine girme, kanama, enfeksiyon, sinir köküne veya omuriliğe hasar; sırt bölgesinde akciğer zarına yakın işlemlerde akciğer sönmesi (pnömotoraks).
• Cihaz etkileşimi: Kalp pili, şok cihazı ve ağrı pili gibi elektronik cihazlar etkilenebilir.

Radyofrekans tedavisi kimlere uygun değildir?

• Faset eklem RF’si planlanan ve tanısal bloğa yeterli yanıt vermeyen hastalar,
• İşlem bölgesinde enfeksiyon, kırık veya tümör bulunanlar,
• Kanama bozukluğu olanlar,
• Kalp piline bağımlı olan veya şok cihazı (ICD) taşıyan hastalar: İşlem ancak kardiyoloji ve cihaz üreticisiyle görüşülerek, gerekli önlemlerle planlanabilir.
• Bel kaslarının zayıflamasının sorun yaratabileceği genç ve sporcu hastalarda karar daha temkinli verilir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Bel, boyun, eklem veya sinir ağrınız ilaç ve fizik tedaviye rağmen sürüyorsa bir algoloji (ağrı) uzmanının değerlendirmesi yararlı olabilir.

Hemen 112’yi arayın veya acil servise başvurun:

• İşlem sırasında veya sonrasında nöbet, bilinç kaybı ya da ciddi ritim bozukluğu gelişirse (lokal anesteziğe bağlı nadir sistemik toksisite belirtileri olabilir),
• Kol ya da bacakta yeni gelişen güçsüzlük,
• İdrar yapamama veya yeni başlayan idrar ya da dışkı kaçırma,
• Kasık ve makat çevresinde uyuşma,
• İşlemden sonra ateşle birlikte genel durumda bozulma ya da işlem yerinde artan kızarıklık veya akıntı,
• Nefes darlığı ya da göğüs ağrısı.

Sık sorulan sorular

Radyofrekans tedavisi yaptıranlar ne hissediyor?

İşlem sırasında cilt uyuşturulurken kısa bir yanma, iğne ilerlerken basınç hissi olur. Uyarı testinde ağrının bilinen bölgesinde karıncalanma veya kas seğirmesi hissedilebilir. Sonraki günlerde işlem bölgesinde geçici ağrı veya yanma olabilir.

İnternetteki radyofrekans tedavisi yorumlarına güvenebilir miyim?

Yorumlar çoğu zaman farklı hastalıklara ve farklı RF türlerine aittir; ayrıca hastanın tanısal bloğa yanıtı sonucu büyük ölçüde etkiler. Bu nedenle başkalarının deneyimi sizin sonucunuzu öngörmez; uygunluk muayene ile belirlenir.

Radyofrekans tedavisinin yan etkileri kalıcı mı?

En sık görülen ağrı, yanma ve uyuşukluk genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde geçer. Kalıcı sinir hasarı gibi ciddi komplikasyonlar nadirdir; riskler işlem öncesinde ayrıntılı konuşulur.

Radyofrekans tedavisi kaç kez tekrarlanabilir?

Uluslararası kılavuz, bel bölgesindeki faset eklem RF’sinden en az 3 (tercihen 6) ay fayda görmüş hastalarda, ağrı geri döndüğünde işlemin yılda en fazla iki kez tekrarlanabileceğini belirtir. Tekrarlanan işlemlerde de hastaların çoğunda yeniden fayda bildirilmiştir.

SGK ve özel sigorta kapsamı nasıl öğrenilir?

Kapsam; uygulanan yönteme, işlemin yapılacağı kuruma ve sigorta poliçenize göre değişir. Güncel bilgiyi SGK’dan, özel sigorta şirketinizden ve işlemin yapılacağı kurumdan alabilirsiniz.

Burun veya varis tedavisindeki radyofrekansla aynı şey mi?

Hayır. Aynı enerji türü kullanılsa da burun eti küçültme veya varis tedavisinde hedef farklı dokulardır. Ağrı tedavisindeki RF, ağrıyı taşıyan sinirlere yöneliktir.

İletişim bilgileri

• İzmir: Park Yaşam Ofisleri, Yalı Mah. 6523 Sok. No:32/B K:3 D:303, Mavişehir, Karşıyaka, 35550 İzmir
• İstanbul ve Bakü: İstanbul Ataşehir’de ve Bakü’de de hasta kabul edilmektedir.
• Telefon: 0555 195 88 88
• İletişim sayfası: profdrercangurses.com/iletisim

Kaynaklar

• NICE. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management. NICE guideline NG59. Yayın: 30 Kasım 2016; son güncelleme: 29 Temmuz 2026. https://www.nice.org.uk/guidance/ng59
• Cohen SP, Bhaskar A, Bhatia A, et al. Consensus practice guidelines on interventions for lumbar facet joint pain from a multispecialty, international working group. Reg Anesth Pain Med. 2020;45(6):424-467. doi:10.1136/rapm-2019-101243
• Lee DW, Pritzlaff S, Jung MJ, et al. Latest Evidence-Based Application for Radiofrequency Neurotomy (LEARN): best practice guidelines from the American Society of Pain and Neuroscience (ASPN). J Pain Res. 2021;14:2807-2831. doi:10.2147/JPR.S325665
• Bendtsen L, Zakrzewska JM, Abbott J, et al. European Academy of Neurology guideline on trigeminal neuralgia. Eur J Neurol. 2019;26(6):831-849. doi:10.1111/ene.13950
• Dworkin RH, O’Connor AB, Kent J, et al. Interventional management of neuropathic pain: NeuPSIG recommendations. Pain. 2013;154(11):2249-2261. doi:10.1016/j.pain.2013.06.004
• Truong KMTL, Maas E, Rasmussen MM, et al. Current evidence on radiofrequency denervation for chronic low back pain: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2026;16(7):e105106. doi:10.1136/bmjopen-2025-105106

İlgili konular: Sinir blokları · Faset sendromu · Sakroiliak ağrı · Eklem ağrıları · Nöropatik ağrı ve nevraljiler