Epidural Steroid Enjeksiyonu

Epidural steroid enjeksiyonu, bel ya da boyun fıtığı veya kanal darlığı nedeniyle sıkışan ve iltihaplanan sinir kökünün yol açtığı, bacağa ya da kola yayılan ağrıda (radiküler ağrı) kullanılan bir tedavidir. Kortizon (steroid) ve çoğunlukla lokal anestezik içeren ilaç, röntgen (floroskopi) eşliğinde omurga kanalındaki epidural boşluğa verilir. Amaç, sinir kökü çevresindeki iltihabı azaltarak ağrıyı hafifletmektir.

Son güncelleme: 08.10.2026

Epidural steroid enjeksiyonu nedir?

Omurilik ve sinir kökleri, omurga kanalında dura adı verilen bir zarla sarılıdır; bu zarın dışındaki ince aralığa epidural boşluk denir. Fıtıklaşan disk ya da daralan kanal bir sinir kökünü bastırdığında kök çevresinde iltihap gelişir ve bacağa (siyatik) ya da kola yayılan ağrı, uyuşma ve karıncalanma ortaya çıkabilir. Enjeksiyon, iltihap giderici kortizonu doğrudan bu bölgeye ulaştırır.

Enjeksiyon fıtığı ya da darlığı ortadan kaldırmaz. Amaç, ağrının en yoğun olduğu dönemde rahatlama sağlayarak egzersiz, fizik tedavi ve günlük aktivitelere dönüşü kolaylaştırmaktır. Bacağa ya da kola yayılmayan, yalnızca belde hissedilen ağrıda rutin olarak önerilmez.

Epidural enjeksiyon hangi yollarla yapılır?

Yol seçimi; yakınmaların yeri, MR bulguları ve geçirilmiş ameliyat değerlendirilerek kişiye özel yapılır.

Epidural steroid enjeksiyonu kimlere uygulanır?

İlaç, egzersiz ve fizik tedaviye rağmen geçmeyen ve günlük yaşamı belirgin kısıtlayan sinir kökü ağrısında düşünülür:

• Bel fıtığına bağlı, bacağa yayılan şiddetli siyatik ağrısı,
• Boyun fıtığına bağlı, kola yayılan ağrı (bkz. boyun ağrıları),
• Foramen darlığına bağlı sinir kökü ağrısı,
• Seçilmiş hastalarda bel ameliyatı sonrası devam eden kök ağrısı.

Bilimsel kanıtlar ne söylüyor?

• Cochrane (2020): 25 randomize çalışmayı (2.470 hasta) inceleyen derlemeye göre epidural kortizon, bel kaynaklı bacak ağrısında plaseboya göre ağrıyı ve kısıtlılığı kısa dönemde (3 aya kadar) biraz daha fazla azaltır; etki küçüktür.
• Amerikan Nöroloji Akademisi (2025): 90 randomize çalışmayı içeren derlemeye göre boyun ve bel kaynaklı radiküler ağrıda enjeksiyon kısa dönemde (3 aya kadar) ağrıyı ve kısıtlılığı muhtemelen azaltır. Uzun dönemde (6 ay ve sonrası) işlevsel kısıtlılıkta olası bir azalma bildirilmiştir; ağrının uzun dönemde azalıp azalmadığını belirlemek için ise kanıt yetersizdir. Boyun ve bel birlikte değerlendirilen bu sonuçlar ağırlıkla bel bölgesinde yapılan çalışmalara dayanır.
• NICE NG59: Akut ve şiddetli siyatikte lokal anestezik ve kortizon içeren epidural enjeksiyonun değerlendirilebileceğini belirtir.

Kanal darlığında durum nedir?

Kanıtlar daha zayıftır. NICE, merkezi omurga kanalı darlığına bağlı nörojenik klodikasyonda (yürürken bacaklarda başlayıp dinlenince geçen ağrı ve uyuşma) epidural enjeksiyon kullanılmamasını önerir. Amerikan Nöroloji Akademisi derlemesinde bel kanal darlığında kısıtlılıkta olası bir azalma görülmüş, kısa dönemde ağrıda belirgin fayda gösterilmemiştir; boyun kanal darlığında etkinliği değerlendirmek için kanıt yetersizdir. Karar muayeneyle, yakınmanın tipine göre verilir.

Epidural steroid enjeksiyonu nasıl yapılır?

1. Hazırlık: Muayene ve MR değerlendirilir; kan sulandırıcı kullanımı, diyabet, alerji ve gebelik olasılığı sorgulanır. Kan sulandırıcılarınızı kendiniz kesmeyin; gerekiyorsa düzenlemeyi işlemi yapacak hekim ve ilacı yazan hekim birlikte planlar. Açlık gerekliliği ve süresi işlem ekibince bildirilir.
2. Uyuşturma: Hasta işlem masasına yatırılır, cilt temizlenir ve lokal anestezikle uyuşturulur.
3. Görüntüleme: İnce bir iğne floroskopi (skopi) eşliğinde hedefe ilerletilir; kontrast madde ile iğnenin doğru yerde olduğu ve ilacın damara gitmediği doğrulanır.
4. İlaç: Kortizon ve lokal anestezik karışımı verilir.

Hasta genellikle uyanıktır; hafif baskı hissedilebilir. İşlem süresi uygulanan yönteme göre değişir; kısa bir gözlemin ardından çoğu hasta aynı gün eve döner. İşlemin nerede yapılacağı, sedasyon gerekip gerekmediği ve kullanılacak ilaç hakkında muayenede bilgi verilir.

FDA’nın desteğiyle bir çalışma grubu ve 13 uzmanlık derneğinin hazırladığı güvenlik önerileri, enjeksiyonların görüntüleme ve kontrast eşliğinde yapılmasını, boyundaki transforaminal enjeksiyonlarda partikül içermeyen bir kortizon kullanılmasını öngörür.

İşlemden sonra nelere dikkat edilmeli?

• İlk saatlerde lokal anesteziğe bağlı uyuşma ya da belirgin rahatlama olabilir; birkaç saat içinde geçer.
• Sonrasında ağrı bir iki gün her zamankinden fazla hissedilebilir.
• Diyabet hastalarının ilk günlerde kan şekerini daha sık ölçmeleri önerilir.
• Rahatlamanın ne kadar ve kaç gün sürdüğünü not etmek, sonraki adımı planlamayı kolaylaştırır.
• Refakatçi, araç kullanma, banyo ve işe dönüşle ilgili öneriler işlem sonrasında ekip tarafından bildirilir.

Etkisi ne zaman başlar, ne kadar sürer?

Lokal anesteziğe bağlı rahatlama kısa sürer. Kortizonun etkisi ise hemen değil, genellikle birkaç gün içinde ortaya çıkar. Belirgin bir değişiklik olmazsa ağrının başka kaynakları ve diğer tedavi seçenekleri yeniden değerlendirilir. Etkinin süresi kişiden kişiye değişir; çalışmalarda ağrıdaki fayda çoğunlukla ilk 3 ayda gösterilmiştir, uzun dönemde ağrı üzerindeki etkisi için kanıt yetersizdir.

Yılda kaç kez yapılabilir?

Güçlü kanıta dayanan, herkesçe kabul görmüş tek bir üst sınır yoktur. Kortizonun bir kısmı kana geçerek vücudun genelinde etki gösterebildiğinden, enjeksiyon sayısı, ilacın türü ve dozu ile ağızdan alınan kortizon dahil toplam kortizon yükü birlikte değerlendirilir. Tekrar kararı ve iki enjeksiyon arasındaki süre, önceki enjeksiyonun sağladığı faydaya ve kişinin genel durumuna göre belirlenir.

Riskleri ve yan etkileri nelerdir?

Görüntüleme eşliğinde yapılan enjeksiyonlarda ciddi komplikasyonlar seyrektir. Cochrane derlemesinde küçük yan etkiler plasebodan belirgin sık bulunmamış, ancak bu kanıtın kesinliği düşüktür.

Sık görülen, genellikle geçici yan etkiler

• İğne yerinde hassasiyet, geçici ağrı artışı,
• Yüzde kızarma, uykusuzluk, hıçkırık, sıvı tutulumu, iştah artışı, çarpıntı (çoğunlukla kısa sürede geçer),
• Geçici kan şekeri yükselmesi; özellikle diyabeti olanlarda,
• Dura zarı delinirse ayağa kalkınca artan baş ağrısı,
• Bayılma hissi (vazovagal reaksiyon), bulantı, kadınlarda geçici adet düzensizliği.

Seyrek ama ciddi riskler

• Enfeksiyon; kanama ve kan birikimi (özellikle kan sulandırıcı kullananlarda); alerjik reaksiyon,
• Sık tekrarlanan enjeksiyonlarda ve yüksek toplam dozda kemik yoğunluğu kaybı, Cushing sendromu gibi sistemik kortizon etkileri,
• Çok nadir nörolojik komplikasyonlar.

FDA uyarısı: ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) 2014’te, epidural kortizon enjeksiyonunun görme kaybı, inme, felç ve ölüm gibi nadir ama ciddi olaylara yol açabileceğini belirterek ilaç prospektüslerine uyarı eklenmesini zorunlu kılmış; bu kullanımın etkinlik ve güvenliğinin kanıtlanmış kabul edilmediğini ve onaylı olmadığını bildirmiştir. Ardından FDA’nın desteğiyle bir çalışma grubu ve 13 uzmanlık derneği riskleri azaltmak için 17 klinik öneri yayımlamıştır; bu önerilere uyulmasının nörolojik komplikasyonları azaltması beklenir. Fayda ve riskler, diğer seçeneklerle birlikte muayenede konuşulur.

Kimlere uygulanmaz?

• İşlem bölgesinde ya da vücutta aktif enfeksiyonu olanlar,
• Kanama bozukluğu olan veya kan sulandırıcısı güvenli şekilde düzenlenemeyenler,
• Kullanılacak ilaçlara ciddi alerjisi olanlar,
• Acil değerlendirme gerektiren durumlar (aşağıdaki uyarıya bakınız).

Hangi durumlarda özel değerlendirme gerekir?

• Gebelik: Floroskopi ışın içerdiği için gebelikte genellikle kaçınılır; zorunlu durumlarda bireysel yarar-risk değerlendirmesi gerekir.
• Kan sulandırıcı kullanımı: Kan sulandırıcılarınızı kendiniz kesmeyin; düzenlemeyi işlemi yapacak hekim ve ilacı yazan hekim birlikte planlar.
• Kontrast maddeye alerji: Önceden bildirilmesi gerekir; işlem planı buna göre yapılır.
• Kan şekeri kontrol altında olmayan diyabet: Önce şeker kontrolü sağlanır.

Epidural enjeksiyonun ameliyatla ilişkisi nedir?

Epidural steroid enjeksiyonu ameliyatsız seçeneklerden biridir; ilaç ve fizik tedavi ile cerrahi arasında bir ara basamakta yer alır. Yeterli rahatlama sağlanamayan ya da güç kaybı gelişen hastalarda cerrahi seçenek beyin ve sinir cerrahisi ile birlikte değerlendirilir. Ameliyat sonrası geçmeyen ağrıda epiduroskopi gibi yöntemler de gündeme gelebilir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Bacağa ya da kola yayılan ağrı birkaç haftadır sürüyor, ilaçlara rağmen uykuyu ve günlük yaşamı bozuyor ya da uyuşma eşlik ediyorsa tedavi seçeneklerinin bir uzman tarafından değerlendirilmesi önerilir. Daha önce çekilmiş MR ve raporlar değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Hemen acile başvurmanız gereken durumlar

Aşağıdakilerden biri varsa beklemeden acil servise başvurun veya 112’yi arayın:

• İdrar yapamama ya da yeni başlayan idrar veya dışkı kaçırma,
• Kasık, genital bölge ve makat çevresinde (eyer bölgesi) uyuşma,
• Bacakta ya da kolda yeni başlayan veya hızla artan güçsüzlük (ör. ayak bileğini kaldıramama), her iki bacakta birden ağrı, uyuşma veya güçsüzlük,
• Enjeksiyondan sonra ateşle birlikte genel durumda bozulma ya da giderek artan şiddetli bel veya boyun ağrısı,
• Enjeksiyondan sonra görme kaybı, konuşma bozukluğu, kol-bacakta yeni güçsüzlük ya da ani şiddetli baş ağrısı.

Bu belirtiler kauda ekuina sendromu (bel bölgesindeki sinir köklerinin topluca sıkışması), omurga enfeksiyonu ya da kanama gibi acil durumlara işaret edebilir. Acil değerlendirme gerekir; cerrahinin gerekip gerekmediği saptanan nedene göre belirlenir. Kauda ekuina sendromu gibi sinir köklerinin ciddi basısında acil ameliyat gerekebilir. Enjeksiyon bu değerlendirmeyi geciktirmemelidir.

Bel ya da boyun ağrısıyla birlikte ateş, açıklanamayan kilo kaybı veya kanser öyküsü varsa da enjeksiyon düşünülmeden önce gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir; ateşle birlikte genel durum bozuluyorsa acile başvurun.

Sık sorulan sorular

Epidural steroid enjeksiyonu nedir?

Fıtık ya da kanal darlığına bağlı, bacağa veya kola yayılan ağrıda kortizon ve lokal anesteziğin röntgen eşliğinde epidural boşluğa verildiği bir tedavidir; sinir kökü çevresindeki iltihabı azaltmayı amaçlar.

Epidural steroid enjeksiyonu nasıl yapılır?

Cilt uyuşturulur, ince bir iğne floroskopi eşliğinde hedefe ilerletilir, yeri kontrast maddeyle doğrulanır ve ilaç verilir. İşlem süresi uygulanan yönteme göre değişir; hasta çoğunlukla aynı gün evine döner.

Epidural steroid enjeksiyonunun zararları nelerdir?

En sık görülenler iğne yerinde ağrı, kısa süreli ağrı artışı, yüzde kızarma, uykusuzluk, geçici kan şekeri yükselmesi ve baş ağrısıdır. Enfeksiyon, kanama ve sinir hasarı gibi ciddi komplikasyonlar seyrektir.

Kortizon iğnesi kilo aldırır mı?

Tek bir enjeksiyondan sonra birkaç gün iştah artışı ve sıvı tutulumu olabilir; bu yakınmalar çoğunlukla kısa sürede geçer. Kilo artışı, kemik erimesi gibi sistemik kortizon etkileri daha çok sık tekrarlanan enjeksiyonlar ve yüksek toplam dozla ilişkilidir; bu nedenle enjeksiyon aralıkları hekim tarafından planlanır.

Epidural enjeksiyon kaç günde etki eder?

Lokal anesteziğe bağlı rahatlama hemen başlar ve birkaç saatte geçer. Kortizonun etkisi ise genellikle birkaç gün içinde ortaya çıkar; yanıtın zamanı ve süresi kişiden kişiye değişir.

Epidural enjeksiyon ameliyatın yerini tutar mı?

Hayır; enjeksiyon fıtığı ortadan kaldırmaz, ağrılı dönemde iyileşmeyi desteklemeyi amaçlar. Ameliyat kararı ağrının süresi ve şiddeti, güç kaybı ve diğer tedavilere yanıt birlikte değerlendirilerek verilir.

İletişim bilgileri

• Muayenehane: Mavişehir, Karşıyaka, İzmir
• Diğer hasta kabul yerleri: Ataşehir, İstanbul ve Bakü
• Telefon: 0555 195 88 88
• Adres ve diğer bilgiler: İletişim sayfası

Kaynaklar

• NICE. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management. NICE guideline NG59. 2016 (son güncelleme 2026). nice.org.uk/guidance/ng59
• Oliveira CB, Maher CG, Ferreira ML, et al. Epidural corticosteroid injections for lumbosacral radicular pain. Cochrane Database Syst Rev. 2020;4(4):CD013577. doi:10.1002/14651858.CD013577
• Armon C, Narayanaswami P, Potrebic S, et al. Epidural steroids for cervical and lumbar radicular pain and spinal stenosis systematic review summary: report of the AAN Guidelines Subcommittee. Neurology. 2025;104(5):e213361. doi:10.1212/WNL.0000000000213361
• Rathmell JP, Benzon HT, Dreyfuss P, et al. Safeguards to prevent neurologic complications after epidural steroid injections: consensus opinions from a multidisciplinary working group and national organizations. Anesthesiology. 2015;122(5):974-984. doi:10.1097/ALN.0000000000000614
• U.S. Food and Drug Administration. FDA Drug Safety Communication: FDA requires label changes to warn of rare but serious neurologic problems after epidural corticosteroid injections for pain. 23 Nisan 2014. FDA arşivi
• Hussein MI, Dua A. Lumbar Epidural Steroid Injection. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK470189

İlgili konular: Bel fıtığı (disk hernisi) · Omurga kanalı darlığı · Sinir blokları · Epiduroskopi · Radyofrekans tedavisi